Lễ cúng đầy tháng là một nghi lễ quan trọng trong văn hóa Việt Nam, đánh dấu cột mốc bé tròn một tháng tuổi. Nghi lễ này mang ý nghĩa tạ ơn các bà Mụ đã nặn ra đứa bé và cầu mong những điều tốt đẹp nhất cho bé trong tương lai.
Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về nghi thức cúng đầy tháng:
Chuẩn bị lễ vật:
- Mâm cúng 12 bà Mụ và 3 Đức Ông:
- 12 chén chè nhỏ (chè đậu trắng, chè trôi nước hoặc chè bà cốt)
- 3 tô chè lớn
- 12 đĩa xôi nhỏ và 1 đĩa xôi lớn (xôi gấc, xôi đậu xanh hoặc xôi vò)
- Gà luộc hoặc vịt luộc (tùy theo gia đình)
- Heo quay (tùy theo gia đình)
- Trái cây tươi
- Hoa tươi
- Nhang, đèn, trà, rượu
- Giấy tiền vàng mã
- Trầu cau têm cánh phượng
- Rau câu hoặc bánh ngọt (Tùy theo gia đình)
Chọn ngày giờ cúng:
- Theo quan niệm dân gian, ngày cúng đầy tháng được tính theo nguyên tắc “gái lùi 2, trai lùi 1”. Nghĩa là, bé gái sẽ cúng lùi lại 2 ngày so với ngày sinh âm lịch, còn bé trai sẽ cúng lùi lại 1 ngày.
- Giờ cúng nên chọn vào buổi sáng hoặc trưa.
- Bài văn khấn:
- Bài văn khấn cúng đầy tháng có thể khác nhau tùy theo vùng miền. Tuy nhiên, nội dung chính vẫn là tạ ơn các bà Mụ và cầu mong những điều tốt đẹp cho bé.
- Các bước tiến hành lễ cúng:
- Bày biện lễ vật lên bàn thờ.
- Đốt nhang, đèn và đọc văn khấn.
- Sau khi cúng xong, gia đình có thể mời khách đến dự tiệc mừng đầy tháng cho bé.
- Nghi thức “đặt tên” hay còn gọi là “khai hoa, khai nhụy” cũng có thể diễn ra ngay trong lễ cúng đầy tháng.
Lưu ý: - Mâm cúng đầy tháng có thể thay đổi tùy theo phong tục của từng vùng miền.
- Quan trọng nhất là lòng thành tâm của gia đình khi làm lễ cúng.
Nghi thức khai hoa (bắt miếng)
Sau nghi thức cúng đầy tháng cho bé gái là nghi thức khai hoa hay còn gọi là “bắt miếng“ trong dân gian:
Em bé sẽ được đặt ngay trên bàn giữa, ba mẹ bé rót trà thắp hương xin phép “bắt miếng”.
Sau đó, một người bất kỳ (nên là người có gương mặt đẹp, phong thái sang trọng) sẽ bồng đứa trẻ một tay, tay kia cầm một nhánh hoa quơ qua, quơ lại trên miệng bé vừa dạy những lời tốt đẹp như sau: “Mở miệng ra cho có bông, có hoa. Mở miệng ra cho kẻ thương, người nhớ. Mở miệng ra cho có bạc, có tiền. Mở miệng ra cho xóm giềng quý mến…”
Nghi thức đặt tên
Sau khi cầu chúc những điều tốt lành đến với bé, ba mẹ sẽ tiếp tục nghi thức đặt tên cho con. Cha mẹ nghĩ sẵn tên trong đầu rồi lấy 2 đồng tiền cổ làm bằng bạc thật và gieo vào đĩa.
Nếu có 1 mặt úp, 1 mặt ngửa thì chứng tỏ cái tên đã được tổ tiên chứng giám và ưng thuận. Ngược lại, nếu đều là 2 mặt úp hoặc 2 mặt ngửa thì phải tiến hành gieo đồng tiền này lại. Nếu đã 3 lần mà vẫn chưa được thì ba mẹ phải đặt tên khác.
Văn khấn cúng
Nam mô a di Đà Phật ! (3 lần)
Con kính lạy Đệ nhất Thiên tỷ đại tiên chúa. Con kính lạy Đệ nhị Thiên để đại tiên chúa.
Con kính lạy Đệ tam Tiên Mụ đại tiên chúa. Con kính lạy Thập nhị bộ Tiên Nương.
Con kính lạy Tam thập lục cung chư vị Tiên Nương
Hôm nay là ngày………tháng………… năm………..
Vợ chồng con là………………………………………… ……………………………………………………………….
Sinh được con (trai, gái) đặt tên là…………………..………………………………………………………….
Chúng con ngụ tại:……………………………………..………………………………………………………………..
Nay nhân ngày đầy tháng (đây cữ, đây năm, cúng căn) chúng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật và các thứ cúng dâng bầy lên trước án, trước bàn tọa chư vị Tôn thân kính cẩn tâu trình: Nhờ ơn thập phương chư Phật, chư vị Thánh hiền, chư vị Tiên Bà, các đấng thần linh, Thổ công địa mạch, Thổ địa chính thân, Tiên tổ nội ngoại, cho con sinh ra cháu
Tên là………………………………………………………Sinh ngày….……………………..được mẹ tròn con vuông.
Cúi xin chư vị tiên Bà, chư vị Tôn thần giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì, vuốt ve che chở cho cháu được ăn ngoan, ngủ yên, hay ăn chóng lớn, vô bệnh vô tật, vô tai, vô ương vô hạn, vô ách, phù hộ cho cháu bé được tươi đẹp, thông minh, sáng làng, thân mệnh bình yên, cường tráng. kiếp kiếp được hưởng vinh hoa phú qui. Gia đình con được phúc thọ an khang, nhân lành nảy nở, nghiệp dữ tiêu tan, bốn mùa không hạn ách nghĩ lo.
Xìn thành tâm đỉnh lễ, cùi xin được chứng giám lòng thành.
NAM MÔ A DI ĐÀ PHẬT ! (3 lần)
Phần: “Nghỉ thức khai hoa” Nghi thức khai hoa còn gọi là “bắt miếng”. Cháu bé được được đặt ngay trên bàn giữa, chủ lề rót trà, thắp hương xin phép bắt miếng. Xong bồng đứa trẻmột tay, tay kia cầm một nhành hoa điệp ( có thể hoa khác)vừa quơ qua, quơ lại trên miệng cháu bé vừa dạynhững điều tốt đẹp như sau:
* Mở miệng ra cho có bông, có hoa
Mở miệng ra cho kẻ thương, người nhờ
Mở miệng ra cho có bạc, có tiền
Mở miệng ra cho xóm giềng quý mến,”
Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn chuẩn bị một lễ cúng đầy tháng thật chu đáo và ý nghĩa cho bé yêu của mình.
